Nội dung câu hỏi: Tôi và bạn có sử dụng ma túy từ 1 năm trước. Tuy nhiên hiện nay đều không có dùng. Nhưng hôm qua, tôi nghe được rằng người bán cho bạn tôi bị bắt và bạn tôi cũng bị công an gọi lên điều tra. Các tin nhắn của chúng tôi có các cuộc nói chuyện về việc sử dụng, nhưng đều từ rất lâu rồi. Còn trong vòng 6 tháng trở lại đây thì không dùng nữa. Vậy tôi có bị tội gì nếu công an xem tin nhắn không?
Chào bạn, Công Ty Luật Chân Thiện Mỹ trả lời câu hỏi cho bạn như sau:
- Cơ sở pháp lý:
Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017;
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (Có hiệu lực từ 01/07/2025);
Luật Phòng, chống ma túy 2021;
Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
- Hành vi sử dụng trái phép chất ma túy có bị xử lý hình sự (đi tù) không?
Hiện nay, pháp luật Việt Nam có sự thay đổi quan trọng về cách tiếp cận đối với người sử dụng ma túy. Cụ thể:
- Giai đoạn trước ngày 01/7/2025:
Trước đây, hành vi “Sử dụng trái phép chất ma túy” đơn thuần chưa bị coi là tội phạm và không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người vi phạm chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng các biện pháp cai nghiện bắt buộc/tự nguyện theo Luật phòng, chống ma túy. Tuy nhiên, trước diễn biến phức tạp của tội phạm ma túy, pháp luật đã có những quy định siết chặt hơn.
- Giai đoạn từ ngày 01/7/2025:
Theo quy định mới nhất được bổ sung tại Điều 256a Bộ luật Hình sự (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025) về Tội sử dụng trái phép chất ma túy, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với khung hình phạt tù từ 02 đến 03 năm nếu người vi phạm thuộc một trong các trường hợp đặc biệt sau:
- Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế.
- Đang trong thời hạn 02 năm kể từ khi tự ý chấm dứt cai nghiện ma túy tự nguyện hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế.
- (Trường hợp tái phạm về tội này có thể đối mặt với khung hình phạt từ 03 đến 05 năm tù).
Trong tình huống của bạn, Nếu bạn chỉ là người sử dụng ma túy thông thường trong quá khứ, hiện tại không thuộc các đối tượng đang cai nghiện hoặc vừa tự ý bỏ cai nghiện như quy định tại Điều 256a nêu trên, và không tham gia vào các hành vi như: Tàng trữ (Điều 249), Vận chuyển (Điều 250), Mua bán (Điều 251) hay Tổ chức sử dụng (Điều 255), hoặc pháp luật chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi phạm tội về ma túy được quy định tại Chương XX thì hành vi sử dụng ma túy đơn thuần trong quá khứ sẽ không cấu thành tội phạm hình sự.
Dù không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng nếu cơ quan chức năng phát hiện và chứng minh được hành vi sử dụng trái phép chất ma túy (còn trong thời hiệu xử lý – thời hiệu 01 năm), thì theo khoản 1 Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:
| “1. Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.” |
Do đó, bạn có thể sẽ bị xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại khoản 1, Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP như đã đề cập. Bên cạnh đó, nếu còn tình trạng nghiện thì có thể áp dụng biện pháp quản lý, cai nghiện theo chương IV và V Luật phòng chống ma túy hiện hành.
- Về rủi ro pháp lý liên quan đến nội dung tin nhắn
Cơ quan điều tra khi xem tin nhắn sẽ không chỉ tập trung vào việc bạn có “dùng” hay không, mà họ sẽ rà soát các dấu hiệu của những tội danh nặng hơn:
- Tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255): Nếu tin nhắn thể hiện bạn rủ rê, chuẩn bị địa điểm, hoặc cung cấp công cụ để bạn của bạn cùng sử dụng. Đây là tội rất nặng, không cần chứng minh việc bạn có nghiện hay không.
- Tội Tàng trữ/Mua bán trái phép chất ma túy (Điều 249, 251): Nếu tin nhắn thể hiện việc bạn đặt mua hộ hoặc giữ hộ ma túy cho người khác.
Trường hợp của anh, nếu nội dung các tin nhắn chỉ trao đổi đơn thuần về việc sử dụng ma túy trong quá khứ và hiện tại đã chấm dứt hoàn toàn, không đề cập không tham gia các hoạt động mua bán hay tổ chức thì nội dung này không đương nhiên làm phát sinh trách nhiệm hình sự nếu không kèm theo chứng cứ về các hành vi phạm tội ma túy đã được đề cập.
Mong rằng phần tư vấn của chúng tôi có thể giúp anh giải đáp được thắc mắc của mình. Nếu anh có bất cứ thắc mắc nào, vui lòng liên hệ theo Hotline 0917.333.769 hoặc đến Công ty của chúng tôi tại địa chỉ:
Trụ sở chính: 94 Nguyễn Hữu Tiến, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
Chi nhánh 1: 175 Dương Quảng Hàm, phường An Nhơn, TP. Hồ Chí Minh
Chi nhánh 2: 154 Tỉnh Lộ 8, Ấp 1, xã Tân An Hội, TP. Hồ Chí Minh.
